{"id":4574,"date":"2025-05-05T14:00:40","date_gmt":"2025-05-05T11:00:40","guid":{"rendered":"https:\/\/zeleka.com\/?p=4574"},"modified":"2025-05-05T14:00:40","modified_gmt":"2025-05-05T11:00:40","slug":"muhtar-nerede-11","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zeleka.com\/?p=4574","title":{"rendered":"MUHTAR NEREDE (11)"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><strong>MUHTAR NEREDE<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>De\u011ferli okuyucular, Zeleka\u2019n\u0131n s\u00f6zl\u00fc edebiyat\u0131n\u0131 yaz\u0131ya d\u00f6kerken, kad\u0131nlardan pek bahsetmedik \u015fimdiye kadar. Erkeklere \u00f6ncelik verdik do\u011frusu. Zira tarih boyunca onlar\u0131n sesi daha \u00e7ok duyuldu. Han\u0131mlar okuyamad\u0131, han\u0131mlar yazamad\u0131, han\u0131mlar Zeleka\u2019dan \u00c7aykara\u2019ya inemedi. \u0130\u015ften g\u00fc\u00e7ten, \u00e7ocuk do\u011furup doyurmaktan, da\u011f\u0131 ta\u015f\u0131 yolup eve ta\u015f\u0131maktan zaman bulup kendilerine vakit ay\u0131ramad\u0131. Arkada\u015f sohbetlerini k\u0131rk kilo y\u00fck\u00fcn alt\u0131nda, yoldaki kar\u015f\u0131la\u015fmalarda yapabildi ancak. Erkeklere rastlay\u0131nca, sel\u00e2m vermek, hal hat\u0131r sormak \u015f\u00f6yle dursun; y\u00fcz\u00fcn\u00fc kapay\u0131p, yoldan m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ekilerek yol verir; sonra \u00e7ekingen, korkak, adeta su\u00e7luymu\u015f\u00e7as\u0131na yoluna devam ederdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ek hayatta da erke\u011fin \u00e7ok a\u015fa\u011f\u0131s\u0131nda ve gerisinde oldu\u011funa inand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Of\u2019a inip denizi g\u00f6remeden, Trabzon\u2019u tan\u0131yamadan nice ninemiz \u00f6teki d\u00fcnyaya g\u00f6\u00e7 etti eski devirlerde. Ama buna ra\u011fmen sesini, s\u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar duyuran Zeleka Kad\u0131n\u0131 da yok de\u011fildir. Bu cesur insanlar, erkeklere oranla az\u0131nl\u0131kta kalsalar da, ula\u015ft\u0131lar g\u00fcn\u00fcm\u00fcze etkileyici tav\u0131rlar\u0131yla, s\u00f6zleriyle ve hik\u00e2yeleriyle\u2026 S\u0131ras\u0131 geldi \u00f6nder oldular topluma, s\u0131ras\u0131 geldi l\u00e2f dinlettiler k\u00f6yl\u00fcye. Baz\u0131lar\u0131n\u0131n hik\u00e2yeleri ula\u015ft\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar, \u00e7\u0131nlatarak tarihin karanl\u0131klar\u0131n\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu \u00e7ileke\u015f, bu saf ve temiz analar\u0131m\u0131zdan bir tanesi de, hayat\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 k\u00f6y\u00fcm\u00fczde ge\u00e7iren \u201cSamanca\u201dd\u0131r. Ger\u00e7ek ad\u0131 Sakine\u2019yi kendisi bile unutmu\u015f gibiydi. Zira, hareketli hayat\u0131na pek yak\u0131\u015fm\u0131yordu bu isim. \u00c7ileyi ya\u015fad\u0131. Yetimli\u011fi g\u00f6rd\u00fc, sava\u015flarla b\u00fcy\u00fcd\u00fc, diz boyu sefaletle yolda\u015f oldu. Ama her \u015feye ra\u011fmen tutundu hayata. Sava\u015ft\u0131 y\u0131lmadan zor \u015fartlarla. Hayat\u0131 hafife almas\u0131n\u0131, \u015fakalar\u0131yla insanlar\u0131 g\u00fcld\u00fcrmesini de becerdi onca me\u015fakkat aras\u0131nda. G\u00fcn oldu, g\u00f6r\u00fcc\u00fc usulle evlendirilip sevemedi\u011fi kocas\u0131ndan bo\u015fanmak i\u00e7in ineklerin arka ayaklar\u0131na koydu yemlerini, hatas\u0131n\u0131 bulup bo\u015fas\u0131nlar diye. G\u00fcn oldu, etraf\u0131ndakileri g\u00fcld\u00fcrmek i\u00e7in, Of\u2019ta ilk g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc heykele kar\u015f\u0131 y\u00fcz\u00fcne kapad\u0131 pe\u015ftemalini, namahremle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m diye. B\u00fct\u00fcn bu muzipliklerine kar\u015f\u0131l\u0131k, \u201cSamanca\u201d l\u00e2kab\u0131 verildi kendisine ve bu isim ta\u015f\u0131d\u0131 onu g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Asl\u0131nda benim \u00e7ok sempatik buldu\u011fum bu l\u00e2kap, <strong>Sivas\u2019\u0131n Divri\u011fi \u0130l\u00e7esi\u2019nde bir derenin ad\u0131d\u0131r. \u201c<\/strong>Merhaba arkada\u015flar, ben de samanca deresi k\u00f6ylerindenim\u201d (<a href=\"http:\/\/www.alevilerizbiz.com\">www.alevilerizbiz.com<\/a>) al\u0131nt\u0131s\u0131ndan anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi. Kim bilir, Zeleka\u2019ya yerle\u015fen ilk iki aileden biri olan Samanca\u2019n\u0131n s\u00fclalesi, \u201c\u015eerifo\u011fullar\u0131\u201d, belki de ayn\u0131 derenin k\u00f6ylerinden g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015ft\u00fcr k\u00f6y\u00fcm\u00fcze. Belki de b\u00fcy\u00fckleri, buna binaen verdiler bu hareketli \u00e7ocuklar\u0131na bu ikinci ad\u0131. Keza, bizim l\u00e2kap olarak bildi\u011fimiz bu ad\u0131, Akdeniz \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinden Yrd. Do\u00e7. Dr. Nehir Samanca\u2019n\u0131n atalar\u0131 soy ismi olarak alm\u0131\u015ft\u0131r (Fiziksel T\u0131p ve Rehabilitasyon Anabilim Dal\u0131 \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinden Yrd. Do\u00e7. Dr. Nehir SAMANCA\u2019n\u0131n <a href=\"http:\/\/www.akdeniz.edu.tr\/tip\/web\/akdeniz\/kararlar\/2003.doc\">www. akdeniz. edu. tr\/tip\/web\/akdeniz\/kararlar\/2003. doc<\/a> al\u0131nt\u0131s\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere)<strong>. <\/strong>Di\u011fer taraftan, Samanca\u2019n\u0131n \u0130spanyan\u0131n Ba\u015fkenti Madrit\u2019in bir semti oldu\u011funu da \u015fu al\u0131nt\u0131dan anlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr: (L&#8217;h\u00f4tel est situ\u00e9 \u00e0 Madrid, dans le quartier de <strong>Samanca<\/strong>\u2026 <a href=\"http:\/\/www.clever-hotels.com\/fr\/H\u00f4tel\/NH%20Sanvy\/\">www.clever-hotels.com\/fr\/H\u00f4tel\/NH%20Sanvy\/<\/a>).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Neyse, l\u00e2kab\u0131 isminden g\u00fczel Samanca\u2019m\u0131z, k\u00f6y\u00fcn giri\u015findeki Aky\u00fcz\u2019lerdendir (Kuskarlar). Daha \u00f6nceki yaz\u0131lar\u0131m\u0131zda s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en ve bizim ku\u015fa\u011f\u0131n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u0130smail Aky\u00fcz (1890-1976) ve Mehmet Aky\u00fcz (1910-1982)\u2019lerin amca k\u0131z\u0131d\u0131r. 1884 Y\u0131l\u0131nda Zeleka\u2019da, halen \u0130smail Kuskar\u2019a (Aky\u00fcz) ait olan evde d\u00fcnyaya gelir. Ad\u0131n\u0131 Sakine koyarlar. Babas\u0131 Mustafa \u015eerifo\u011flu (daha sonra Kuskar, 1934\u2019ten sonra da Aky\u00fcz) Sakine\u2019nin iki a\u011fabeyini de yan\u0131na alarak, para kazanmak \u00fczere Rusya\u2019ya gider. \u00c7\u0131kan kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar ve sava\u015flar sonucu bir daha d\u00f6nemezler. Ak\u0131betleri me\u00e7huldur. Kimine g\u00f6re makam, kimine g\u00f6re de servet sahibi olmu\u015flard\u0131r oralarda. Kimine g\u00f6re ise sava\u015flarda \u015fehit oldular. Ama tek bilinen ger\u00e7ek, bir daha d\u00f6nmedikleridir. Sakine, annesi ve karde\u015fi Fadime ile, yetim ve yoksul bir hayat i\u00e7inde b\u00fcy\u00fcr. \u0130lk evlili\u011fini erken ya\u015fta, E\u011fridere K\u00f6y\u00fc\u2019nde yapar. Sevemez tan\u0131madan evlendirildi\u011fi ki\u015fiyi. Daha \u00f6nce bahsetti\u011fimiz, inekleri ters yedirme numaras\u0131 ile s\u0131y\u0131r\u0131r bu evlilikten. \u0130kinci evlili\u011fini, Y\u0131lmaz (Yunus)\u2019lardan Hasan Rendeci (Yulduza)\u2019nin day\u0131s\u0131 ve Bekir Y\u0131lmaz\u2019\u0131n akrabas\u0131, Mustafa Y\u0131lmaz ile yapar. Bu evlilikten K\u0131z\u0131 Ay\u015fe (1915-1990) d\u00fcnyaya gelir. Ay\u015fe do\u011fdu do\u011fmad\u0131, Mustafa \u015fehit olur Sar\u0131kam\u0131\u015f-Allahuekber da\u011flar\u0131nda donarak seksen bin Civan ile beraber. Kahraman\u0131m\u0131z dul kal\u0131r bir ba\u015f\u0131na yavrusu ile. Daha sonra iki evlilik daha yapar Zeleka d\u0131\u015f\u0131nda. Ma\u00e7ka-G\u00fcrgena\u011fa\u00e7 K\u00f6y\u00fc\u2019n\u00fc, Of- Zisino (B\u00f6l\u00fcml\u00fc) K\u00f6y\u00fc\u2019n\u00fc tan\u0131r. Biri k\u0131z \u00fc\u00e7\u00fc erkek, d\u00f6rt \u00e7ocu\u011fun daha sahibi olur. Ayr\u0131l\u0131r onlardan da \u00e7e\u015fitli sebeplerle. Pe\u015flerinden yakt\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131tlar \u00e7\u0131nlat\u0131r Kale\u2019nin vadilerini h\u00e2l\u00e2. \u00d6mr\u00fcn\u00fcn son y\u0131llar\u0131n\u0131 baba evinde tamamlar. Di\u011fer bir amcao\u011flu olan Hamit Aky\u00fcz\u2019lerde sohbet i\u00e7in oturmaya gitti\u011fi bir ak\u015fam aniden hastalan\u0131r. K\u0131sa bir hastal\u0131ktan sonra, orada \u00f6l\u00fcr (1948) ve aile mezarl\u0131\u011f\u0131nda defnedilir. Son y\u0131llarda, halen hayatta olan ikinci k\u0131z\u0131 taraf\u0131ndan t\u00fcrbesi yapt\u0131r\u0131l\u0131r, mezar ta\u015f\u0131 yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Benim Samanca ile ilgili anlataca\u011f\u0131m \u00f6yk\u00fcy\u00fc, 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda yayla kom\u015fumuz Ramazan Taka\u2019dan dinlemi\u015ftim. Ramazan A\u011fabey (1940-\u2026), o zamanlar k\u00f6y\u00fcn muhtar\u0131 olan Numan (Alika) Ayd\u0131n (1951-\u2026) gibi yayla kom\u015fumuzdur. Bir g\u00fcn, ta\u015f\u0131nca, eve zarar vermesin diye, evimizin hemen arkas\u0131ndan ge\u00e7en ark\u0131n kumunu bo\u015falt\u0131rken yan\u0131ma gelir ve \u201cKolay gelsin Hoca, ne yap\u0131yorsun\u201d diye sorar. Ben de yapt\u0131\u011f\u0131m i\u015fi ve sebebini anlat\u0131nca; pe\u015fis\u0131ra gelmekte olan Muhtar\u2019a duyururcas\u0131na, \u201cSen niye kaz\u0131yorsun, Muhtar nerede\u2026\u201d diye hayk\u0131r\u0131r ve akabinde \u015fu hik\u00e2yeyi anlat\u0131r:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n d\u00fcnyay\u0131 kas\u0131p kavurdu\u011fu zamanlard\u0131r. Do\u011fu Karadeniz B\u00f6lgesi ile beraber \u00c7aykara ve dolay\u0131s\u0131 ile Zeleka (Ta\u015f\u00f6ren) K\u00f6y\u00fcm\u00fcz de i\u015fgal tehlikesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Halk tedirgin. Eli silah tutanlar silah\u0131n\u0131, kazmas\u0131n\u0131, \u00e7apas\u0131n\u0131 kapm\u0131\u015f Of\u2019a inmi\u015ftir, d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 koymak i\u00e7in. \u00c7etin m\u00fccadeleler neticesinde \u00c7aykara-Dernekpazar\u0131 ve Of Halk\u0131 (o zaman Of olarak tek il\u00e7edirler) 17 g\u00fcn kahramanca direnir Ruslara kar\u015f\u0131. Ama nihayetinde, yaln\u0131z iman g\u00fcc\u00fc ile verilen bu m\u00fccadelenin s\u0131n\u0131rl\u0131 bir mukavemeti vard\u0131r. Zira d\u00fc\u015fman g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00fclkedir. Uzatmayal\u0131m, bir\u00e7ok \u015fehit verilir. Bir ka\u00e7 kat\u0131 kadar da yaral\u0131 vard\u0131r. Mukavemet k\u0131r\u0131l\u0131r ve Ruslar Of\u2019u da i\u015fgal etmeye ba\u015flarlar. \u0130\u015fgal o zaman\u0131n \u015fartlar\u0131nda yaya olarak ve atlarla y\u00fcr\u00fcyerek yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in k\u00f6yden k\u00f6ye ge\u00e7mek suretiyle olur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nihayet g\u00fcn gelir s\u0131ra Ta\u015f\u00f6ren\u2019e de gelir. Millet korku ve panik i\u00e7inde \u00f6teye beriye ko\u015fu\u015fur. Ya\u015fl\u0131lardan, bilge ki\u015filerden ak\u0131l dan\u0131\u015f\u0131l\u0131r. \u0130\u015fin vehametini anlayan kad\u0131nlar, \u00e7ocuklar, a\u011fla\u015f\u0131r. Ba\u011f\u0131ranlar, \u00e7a\u011f\u0131ranlar, ko\u015fu\u015fanlar\u0131 ile, k\u00f6y b\u00fcy\u00fck bir kaos ya\u015famaktad\u0131r. Samanca da durumu \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla izlemekte, olup bitene anlam verememektedir. \u00d6yle ya, yang\u0131n yok. Ya\u011fmur, sel, zelzele de yok. Kimse de \u00f6lmemi\u015f. Ne oluyordu bu insanlara ki b\u00f6yle ba\u011fr\u0131\u015f\u0131yor, \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131yor ve ko\u015fu\u015fturuyorlard\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nihayet dayanamaz, ko\u015fu\u015fturan kalabal\u0131\u011fa y\u00fcksek sesle sorar:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&#8211; \u201cNe oldu size, niye a\u011fl\u0131yorsunuz? Biri mi \u00f6ld\u00fc? Ne var?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Kalabal\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inden a\u011flamakl\u0131 bir ses cevap verir:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>-G\u00f6rm\u00fcyor musun, g\u00e2vurlar Asimato\u2019dan (kar\u015f\u0131 k\u00f6y Ye\u015filalan\u2019\u0131n kuzeyden giri\u015f tepesi) a\u015fa\u011f\u0131 kum gibi ak\u0131p geliyorlar. Mendil al\u0131p oynayal\u0131m m\u0131? Biraz sonra gelip hepimizi k\u0131l\u0131\u00e7tan ge\u00e7irecekler.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Samanca sakin bir eda ile bir sa\u011f\u0131na bir soluna, bir \u00f6n\u00fcne bir de ard\u0131na bakar. Kalabal\u0131klar\u0131n i\u00e7inden birini aramaktad\u0131r sanki. Sonra, sa\u011f elini g\u00f6zlerinin \u00fczerine koyarak, Asimato Tepesi\u2019ne derinlemesine ve dikkatlice bak\u0131nca, akmakta olan insan selini fark eder ve \u00fcrperir. \u0130\u015fin ciddiyetini kavrar ve kalabal\u0131\u011fa d\u00f6nerek, O da ba\u011f\u0131rmaya ba\u015flar:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&#8211;<strong>Nerde Muhtar! Ne b\u2026k yiyor. Niye gidip \u00e7evirmiyor onlar\u0131<\/strong>\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>O g\u00fcnden sonra, k\u00f6y\u00fcn bir i\u015fi olunca, kaytarmak isteyenler, \u201cNerede bu muhtar, ne \u2026 yiyor, niye kendisi yapm\u0131yor bu i\u015fi de bizi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor?\u201d diye latife yaparak Samanca\u2019n\u0131n deyi\u015fini tekrarlar ve geride ho\u015f bir seda b\u0131rakanlar\u0131n, \u00f6l\u00fcmlerinden y\u0131llar sonra da aram\u0131zda ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 kan\u0131tlarlar adeta.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-380\" src=\"https:\/\/zeleka.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Vesikalik-2.jpg\" alt=\"\" width=\"70\" height=\"100\" \/><\/p>\n<p>Ahmet MUTLUO\u011eLU<\/p>\n<p>\u00dcsk\u00fcdar, 04. 11. 2008<\/p>\n<p>Kaynaklar:<\/p>\n<ol>\n<li>Kamil Ba\u015ft\u00fcrk, Abidin o\u011flu (1936-\u2026)<\/li>\n<li>Mehmet Gezgin, Asim o\u011flu (1935-\u2026)<\/li>\n<li>Ramazan Taka, \u0130rfan o\u011flu (1940-\u2026)<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>MUHTAR NEREDE \u00a0 De\u011ferli okuyucular, Zeleka\u2019n\u0131n s\u00f6zl\u00fc edebiyat\u0131n\u0131 yaz\u0131ya d\u00f6kerken, kad\u0131nlardan pek bahsetmedik \u015fimdiye kadar. Erkeklere \u00f6ncelik verdik do\u011frusu. Zira tarih boyunca onlar\u0131n sesi daha \u00e7ok duyuldu. Han\u0131mlar okuyamad\u0131, han\u0131mlar yazamad\u0131, han\u0131mlar Zeleka\u2019dan \u00c7aykara\u2019ya inemedi. \u0130\u015ften g\u00fc\u00e7ten, \u00e7ocuk do\u011furup doyurmaktan, da\u011f\u0131 ta\u015f\u0131 yolup eve ta\u015f\u0131maktan zaman bulup kendilerine vakit ay\u0131ramad\u0131. Arkada\u015f sohbetlerini k\u0131rk kilo y\u00fck\u00fcn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3606,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"tdm_status":"","tdm_grid_status":"","footnotes":""},"categories":[30,29],"tags":[],"class_list":["post-4574","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-ahmet-mutluoglu","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zeleka.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4574","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zeleka.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zeleka.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zeleka.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zeleka.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4574"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zeleka.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4574\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4575,"href":"https:\/\/zeleka.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4574\/revisions\/4575"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zeleka.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3606"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zeleka.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4574"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zeleka.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4574"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zeleka.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4574"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}