{"id":4569,"date":"2025-05-05T13:53:41","date_gmt":"2025-05-05T10:53:41","guid":{"rendered":"https:\/\/zeleka.com\/?p=4569"},"modified":"2025-05-05T13:54:18","modified_gmt":"2025-05-05T10:54:18","slug":"zelekada-benzin-imalati-09","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zeleka.com\/?p=4569","title":{"rendered":"ZELEKA&#8217;DA BENZ\u0130N \u0130M\u00c2LATI (09)"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><strong>ZELEKA&#8217;DA BENZ\u0130N \u0130MAL\u00c2TI<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>K\u00f6y\u00fcm\u00fcz\u00fcn s\u00f6zl\u00fc edebiyat\u0131n\u0131n \u00f6nemli akt\u00f6rlerinden biri de, Muhtar Ko\u00e7ot (Atalay) Mehmet Efendi (1880-1952)\u2019dir. Mehmet Efendi&#8217;nin yeti\u015fme tarz\u0131, \u00e7ocukluk ve gen\u00e7lik \u015fartlar\u0131 ve me\u015fgalesi konusunda derinlemesine bir bilgi yoktur. Halen hayatta olan \u00e7ocuklar\u0131; Hatice Asano\u011flu (1915-\u2026), Resul Atalay (1916-\u2026) ve \u0130brahim Atalay (1929-\u2026) da dahil olmak \u00fczere, O&#8217;nu tan\u0131yanlar ve bilenler, bildik karizmas\u0131 ile &#8220;Ko\u00e7ot&#8221; olarak tan\u0131r. Yani, ipten adam al\u0131p, ipe adam g\u00f6nderebilen Muhtar Ko\u00e7ot. Hac\u0131 de\u011fil, hoca de\u011fil. Esnaf de\u011fil, t\u00fcccar de\u011fil. Memur de\u011fil, amir de\u011fil. Ama gerek K\u00f6y&#8217;de, gerek \u00e7evre k\u00f6ylerde, ve gerekse \u00c7aykara merkezde, tan\u0131nan, bilinen, s\u00f6z\u00fc dinlenen, bilgisine ba\u015fvurulan, ve kar\u015f\u0131la\u015f\u0131l\u0131nca vaziyet al\u0131n\u0131p ge\u00e7ilen bir ki\u015fidir. Babas\u0131n\u0131n tek erkek varisi olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile, arazisi b\u00f6l\u00fcnmemi\u015f olup ailenin ge\u00e7imi i\u00e7in yeterlidir. Evinde yirmiye yak\u0131n b\u00fcy\u00fck ba\u015f hayvan beslenir, s\u00fct-yo\u011furt, ya\u011f-peynir, boldur. Ekmek i\u00e7in m\u0131s\u0131r\u0131 da yeterlidir. Bunca\u011f\u0131z imk\u00e2n\u0131, zek\u00e2s\u0131 ile birle\u015ftiren Mehmet Efendi, muhtar se\u00e7ilip, K\u00f6y\u2019\u00fc disiplini sayesinde, sorunsuz bir \u015fekilde y\u00f6netince, devlet kat\u0131nda da itibar g\u00f6r\u00fcr. Devletteki itibar\u0131 artt\u0131k\u00e7a, K\u00f6y\u2019de ve \u00e7evre k\u00f6ylerde de karizmas\u0131 peki\u015fir, sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 artar. Birbirini tamamlayan bu devinimsel \u015fartlar\u0131 iyi de\u011ferlendiren &#8220;Ko\u00e7ot&#8221; k\u0131rk y\u0131la yak\u0131n bir s\u00fcre, demir yumru\u011fu ile K\u00f6y&#8217;\u00fc y\u00f6netir, ayn\u0131 zamanda da \u00e7evreden korur. O&#8217;nun zaman\u0131nda, \u00e7evre k\u00f6ylerde de O&#8217;nun bilgisi olmadan, \u00f6nemli bir faaliyet vuku bulamazd\u0131. \u00c7evre k\u00f6y muhtarlar\u0131, bir faaliyette bulunaca\u011f\u0131 zaman, O&#8217;ndan m\u00fcsaade istemese de, mutlaka bilgilendirme ihtiyac\u0131 duyard\u0131. Zira, yar\u0131n O&#8217;nun vetosunu yiyecek bir i\u015fin ger\u00e7ekle\u015fme \u015fans\u0131 yoktu. K\u00f6y&#8217;de bir numaral\u0131 adam\u0131 Taka Osman Efendi ise, iki numaral\u0131 adam\u0131 da Koca Dede \u0130brahim Efendi&#8217;dir. Bunlar yak\u0131n kom\u015fusudur da ayn\u0131 zamanda. Ya\u015flar\u0131 da yak\u0131nd\u0131r birbirine, d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015fleri de. F\u0131rsat bulduk\u00e7a birbirlerini ziyaret eder, sohbetle\u015fir, \u015fakala\u015f\u0131rlar. Bu yolla g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131ndaki resmiyetten s\u0131yr\u0131l\u0131p, de\u015farj olurlar bir nevi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>G\u00fcnlerden bir g\u00fcn, yine K\u00f6y ve K\u00f6yl\u00fcn\u00fcn problemleri ile bo\u011fu\u015fup yorulan Ko\u00e7ot, kahvesini i\u00e7ip bir iki tak\u0131lay\u0131m diye \u0130brahim Efendi\u2019ye u\u011frar \u00f6\u011fleden sonra. Sel\u00e2m ho\u015fbe\u015ften sonra, cezve oca\u011fa verilir, mis gibi kokan hakiki Yemen Kahvesi pi\u015fer, sohbet koyula\u015f\u0131r, sohbetin kahkahalar\u0131, kahvenin ho\u015f kokusuna kar\u0131\u015f\u0131p evin \u00fcst\u00fcndeki yoldan ge\u00e7enlere kadar ula\u015f\u0131r. Ko\u00e7ot bu zevki bir de alt\u0131n sar\u0131s\u0131 Mu\u015f T\u00fct\u00fcn\u00fc ile per\u00e7inlemek ister. Tabakas\u0131n\u0131 a\u00e7ar, sigaras\u0131n\u0131 sarar, aheste bir tav\u0131rla a\u011fz\u0131n\u0131n sa\u011f yan\u0131na yerle\u015ftirir. Ate\u015flemek \u00fczere \u0130ngiliz kuma\u015f\u0131, lacivert yele\u011finin cebinden, ismiyle m\u00fcsemma, muhtar \u00e7akma\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131r, \u00e7akar fiyakayla. Ama ate\u015flemez \u00e7akmak. Benzini bitmi\u015ftir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00c7aykara&#8217;n\u0131n say\u0131l\u0131 esnaflar\u0131ndan olan \u0130brahim Efendi&#8217;de hemen hemen aranan her \u015feyi bulmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ve bu aranan \u015feylerden biri de \u00e7akmak benzinidir.O zamanlar sigara t\u00fct\u00fcn olarak al\u0131n\u0131r, ince sigara ka\u011f\u0131d\u0131ndan tutun da gazete ka\u011f\u0131d\u0131na kadar bulunabilen her \u00e7e\u015fit ka\u011f\u0131da sar\u0131larak i\u00e7ilirdi. Sigaran\u0131n yak\u0131lmas\u0131 i\u00e7in de pahal\u0131ya gelen kibrit yerine, benzinli \u00e7akmak kullan\u0131l\u0131rd\u0131. Bu \u00e7akmaklar\u0131n en yayg\u0131n olanlar\u0131na da \u201cmuhtar \u00e7akma\u011f\u0131 \u201cdenirdi. Muhtar \u00e7akma\u011f\u0131n\u0131n nam\u0131 ise benzini az t\u00fcketmesi ve ekonomik olmas\u0131ndan kaynaklanmaktayd\u0131. \u0130brahim Efendi\u2019nin konsolu \u00fczerinde her zaman b\u00fcy\u00fck\u00e7e bir \u015fi\u015fe benzin bulunur, k\u00f6y\u00fcn ileri gelenleri, \u201cgeri gelenleri\u201d \u00e7akmaklar\u0131n\u0131n benzini t\u00fckenince, gelir buradan m\u00fcsaade alarak \u00e7akma\u011f\u0131n\u0131 doldurur. Herkes doldurur diyoruz, zira \u0130brahim Efendi, k\u00f6yde yediden yetmi\u015fe herkesle iyi ili\u015fkiler i\u00e7indedir. Gen\u00e7leri, ya\u015fl\u0131lar\u0131, fakir zengin ay\u0131rt etmeksizin, yan\u0131na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r, sohbet eder, kahve ikram eder, g\u00f6n\u00fcllerini al\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130brahim Efendi\u2019nin bu benzin i\u015fine kafas\u0131 bozulur bir ara; imk\u00e2n\u0131 olmayanlar\u0131 anlad\u0131k da, imk\u00e2n\u0131 olanlar niye buradan doldurur \u00e7akma\u011f\u0131n\u0131. \u201dNeden onlar da almazlar birer \u015fi\u015fe benzin evlerine. Hem b\u00f6ylece belki onlar\u0131n da bir hayr\u0131 dokunur birilerine\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve k\u0131vrak zekas\u0131n\u0131 bu sefer \u015feytani bir \u015fekilde kullanmaya karar vererek, bo\u015falan benzin \u015fi\u015fesini \u00e7i\u015fiyle doldurur, kapar \u015fi\u015feyi, d\u0131\u015fardan suya tutup durular ve konsolun \u00fcst\u00fcne eskisi gibi yerle\u015ftirir. Ertesi g\u00fcn, gelen m\u00fcsaade al\u0131r, \u00e7akma\u011f\u0131n\u0131 doldurur gider. Bunlardan biri de Kat\u0131rc\u0131 K\u00e2tip\u2019tir. K\u00e2tip, yaz\u0131n o s\u0131ca\u011f\u0131nda, \u00c7aykara\u2019dan y\u00fckledi\u011fi y\u00fck\u00fcn\u00fc alt\u0131 saatlik yoldan yaylaya g\u00f6t\u00fcrmek i\u00e7in bir saattir yoldad\u0131r. Kan ter i\u00e7inde \u0130brahim Efendi\u2019nin yol \u00fcst\u00fcndeki evinin yan\u0131ndan ge\u00e7erken benzini biten \u00e7akma\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlar. At\u0131n\u0131 evin \u00fcst\u00fcndeki karayemi\u015f a\u011fac\u0131na ba\u011flar ve \u201cEfendi!\u201d diye seslenerek \u0130brahim Efendi\u2019nin serin ve g\u00fcl ya\u011f\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ho\u015f kokulu odas\u0131na dalar. Her zamanki gibi m\u00fcsaade alarak \u00e7akma\u011f\u0131n\u0131 doldurur benzinle ve yolunun uzun oldu\u011fu ve gitmesi gerekti\u011fi mazeretini belirterek kahve teklifine te\u015fekk\u00fcr ederek evden \u00e7\u0131kar. At\u0131n\u0131n dizginini \u00e7\u00f6zer, bo\u011faz\u0131na ba\u011flay\u0131p hayvan\u0131 yola koyar. Kendisi de at\u0131n pe\u015finden aheste aheste yol al\u0131rken tabakas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131r, ak\u015fam evde idare lambas\u0131n\u0131n lo\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, \u00c7aykara\u2019da Taka Osman Efendi\u2019nin d\u00fckk\u00e2n\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131 gazete k\u00e2\u011f\u0131d\u0131ndan itina ile keserek haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 sigara k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131n\u0131n birini sol elinin i\u015faret ve orta parmaklar\u0131 aras\u0131na yerle\u015ftirir. Sa\u011f elinin ba\u015f, i\u015faret ve orta parmaklar\u0131 ile de, yaylada Ak\u00e7aabatl\u0131 ka\u00e7ak\u00e7\u0131lardan tam 5 lira \u00f6deyerek ald\u0131\u011f\u0131 alt\u0131n sar\u0131s\u0131 t\u00fct\u00fcn\u00fcnden bir tutam al\u0131r ve itina ile k\u00e2\u011f\u0131d\u0131n ortas\u0131na yerle\u015ftirir. O arada \u015eako Ahmet Efendi\u2019nin \u201cA\u00e7 tabaka, sar sigara, olmas\u0131n sarma gibi. Hafif olsun, ince olsun, olmas\u0131n ya\u011fma gibi\u201d deyi\u015fini hat\u0131rlar ve ka\u011f\u0131d\u0131n ortas\u0131na yerle\u015ftirdi\u011fi t\u00fct\u00fcn\u00fcn bir k\u0131sm\u0131n\u0131 geri tabakaya koyup tabakay\u0131 kapar, itina ile ceketinin i\u00e7 cebine yerle\u015ftirir. \u0130nce narin sigaras\u0131n\u0131 ustaca sarar, t\u00fck\u00fcr\u00fc\u011f\u00fc ile \u0131slat\u0131p yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. Sigaray\u0131 sa\u011f eline al\u0131r, elini E\u011fridere K\u00f6y\u00fcne do\u011fru uzatarak eserini seyrederken \u201cnefis olmu\u015f\u201d diye m\u0131r\u0131ldan\u0131r. Hevesle narin sigaras\u0131n\u0131 a\u011fz\u0131na koyar, geni\u015f a\u011fl\u0131 pantolonunun sa\u011f cebinden, biraz \u00f6nce \u201cbenzin\u201d doldurdu\u011fu \u00e7akma\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131r, b\u00fcy\u00fck bir mutlulukla \u00e7akar. A a! Hayatta teklemeyen \u00e7akmak \u00e7akt\u0131, fakat fitil ate\u015f almad\u0131. Bir daha, bir daha, bir daha \u00e7akt\u0131, ama nafile; \u00e7akmak yanmad\u0131. Benzin koymad\u0131m m\u0131 diye \u015f\u00fcphelendi. Benzin deposunu \u00e7\u0131kard\u0131, kapa\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131. Depo doluydu. \u0130\u00e7indeki pamuk ile fitil de benzine doymu\u015ftu. O arada \u201cbenzinlenip\u201d \u0131slanan ellerini de benzin lekeyi \u00e7\u0131kar\u0131r diye, ceketinin lahana damlatt\u0131\u011f\u0131 lekeli k\u0131sm\u0131nda silerek kurular. Yoldan ge\u00e7mekte olan Rendeci Ahmet\u2019ten ate\u015f rica eder, sigaras\u0131n\u0131 yakar. \u00c7akma\u011f\u0131n\u0131n bozulmas\u0131n\u0131n buruklu\u011fu ile, sert sigaras\u0131n\u0131n duman\u0131n\u0131 ci\u011ferlerinin ta derinliklerine indirir, a\u011fz\u0131n\u0131 \u015fi\u015firip duman\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 burnundan, bir k\u0131sm\u0131n\u0131 da a\u011fz\u0131ndan f\u0131rlat\u0131rcas\u0131na d\u0131\u015far\u0131 at\u0131nca, rahatlar ve bu rahatl\u0131kla \u00e7akma\u011f\u0131 unutup yoluna devam eder.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>G\u00fcn boyu epey ki\u015fi gelmi\u015f \u00e7akma\u011f\u0131n\u0131 doldurmu\u015ftur, \u0130brahim Efendi\u2019nin \u015fi\u015fesinden. Birbirinden habersiz, \u00e7akmaklar\u0131n\u0131n bozuldu\u011funu zannederler. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, argo deyimi ile, \u0130brahim Efendi\u2019nin numaras\u0131n\u0131 yerler, yutarlar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte o g\u00fcn ikindi namaz\u0131ndan sonra gelip \u0130brahim Efendi&#8217;nin sundu\u011fu kahveyi, sigaras\u0131 ile tellendirmeyi tasarken, \u00e7akma\u011f\u0131n\u0131n yanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark eden Ko\u00e7ot da; \u201cEfendi, \u00e7akma\u011f\u0131m\u0131n benzini t\u00fckendi yine, doldurabilir miyim?\u201d der \u0130brahim Efendi\u2019ye. O da al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ftan daha nazik bir eda ile \u201cTabi Efendi, sormas\u0131 m\u0131 olur, buyur al, kendi elinle doldur zahmet olmazsa\u201d diye yan\u0131tlar Muhtar\u2019\u0131. Ko\u00e7ot, uzaktan bak\u0131nca, renginden \u015f\u00fcphelendi\u011fi \u015fi\u015feyi eline al\u0131r, evire \u00e7evire yak\u0131ndan inceler. Bir daha inceler. Emin olmak i\u00e7in tekrar inceler ve \u0130brahim Efendi\u2019ye d\u00f6ner: \u201cEfendi! Bu nedir? Benzinden ziyade, e\u015fek \u00e7i\u015fine benziyor,\u201d diyerek bo\u015f \u00e7akma\u011f\u0131n\u0131 cebine, \u015fi\u015feyi de konsolun \u00fczerindeki yerine koyar. Soban\u0131n alt\u0131ndaki kibrit ile sigaras\u0131n\u0131 ate\u015fler, biraz dalg\u0131n biraz da h\u00fcz\u00fcnl\u00fc bir \u015fekilde kahvesini yudumlamaya ba\u015flar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Foyas\u0131 meydana \u00e7\u0131kan \u0130brahim Efendi, muzipli\u011finin Ko\u00e7ot&#8217;a dokunmas\u0131na bay\u0131l\u0131r, kendini tutamaz, kahkahay\u0131 patlat\u0131r ve kutlar Muhtar\u2019\u0131. &#8220;Sana hel\u00e2l olsun &#8220;e&#8221; Ko\u00e7ot. Bug\u00fcn en az on ki\u015fiye yedirdi\u011fim numaram\u0131 yakalad\u0131n. \u0130yi bir kahve daha hak ettin. Alaca\u011f\u0131n olsun&#8221; der ve kahkahas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. \u0130brahim Efendinin, &#8220;benzetmeye&#8221; bozulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren Ko\u00e7ot da kat\u0131l\u0131r kahkahaya bu sefer. Uzunca bir s\u00fcre devam eden kahkahalar\u0131n\u0131n sebebini, gelenlere de anlat\u0131rlar . B\u00f6ylece bu g\u00fczel hik\u00e2ye K\u00f6y\u2019e yay\u0131l\u0131r. G\u00fcnlerce \u00a0anlat\u0131l\u0131r. Unutulmaz bir zenginlik olarak nesilden nesile nakl-i miras olarak bizlere kadar ula\u015f\u0131r. Dar\u0131s\u0131 bizden sonra gelenlerin ba\u015f\u0131na. \u015eimdilik de kal\u0131n sa\u011fl\u0131cakla.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-380\" src=\"https:\/\/zeleka.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Vesikalik-2.jpg\" alt=\"\" width=\"70\" height=\"100\" \/><\/p>\n<p>Ahmet MUTLUO\u011eLU<\/p>\n<p>\u00dcsk\u00fcdar, 03. 07. 2008<\/p>\n<p>KAYNAK\u00c7A:<\/p>\n<ol>\n<li>Resul Atalay, Mehmet O\u011flu, (1915-\u2026)<\/li>\n<li>\u0130brahim Atalay, Mehmet O\u011flu, (1929-\u2026)<\/li>\n<li>Mehmet \u015eeno\u011flu, Mustafa O\u011flu, (1939-1990)<\/li>\n<li>Ali \u0130lhan Atalay, \u0130brahim O\u011flu, (1956-\u2026)<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ZELEKA&#8217;DA BENZ\u0130N \u0130MAL\u00c2TI &nbsp; K\u00f6y\u00fcm\u00fcz\u00fcn s\u00f6zl\u00fc edebiyat\u0131n\u0131n \u00f6nemli akt\u00f6rlerinden biri de, Muhtar Ko\u00e7ot (Atalay) Mehmet Efendi (1880-1952)\u2019dir. Mehmet Efendi&#8217;nin yeti\u015fme tarz\u0131, \u00e7ocukluk ve gen\u00e7lik \u015fartlar\u0131 ve me\u015fgalesi konusunda derinlemesine bir bilgi yoktur. Halen hayatta olan \u00e7ocuklar\u0131; Hatice Asano\u011flu (1915-\u2026), Resul Atalay (1916-\u2026) ve \u0130brahim Atalay (1929-\u2026) da dahil olmak \u00fczere, O&#8217;nu tan\u0131yanlar ve bilenler, bildik [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3666,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"tdm_status":"","tdm_grid_status":"","footnotes":""},"categories":[30,29],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4569","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-ahmet-mutluoglu","8":"category-yazarlar"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zeleka.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4569","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zeleka.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zeleka.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zeleka.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zeleka.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4569"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/zeleka.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4569\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4571,"href":"https:\/\/zeleka.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4569\/revisions\/4571"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zeleka.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3666"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zeleka.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zeleka.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zeleka.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}